شنيدم در ايام حاتم که بود

شاعر : سعدي

به خيل اندرش بادپايي چو دودشنيدم در ايام حاتم که بود
که بر برق پيشي گرفتي هميصبا سرعتي، رعد بانگ ادهمي
تو گفتي مگر ابر نيسان گذشتبه تگ ژاله مي‌ريخت بر کوه و دشت
که باد از پيش باز ماندي چو گرديکي سيل رفتار هامون نورد
بگفتند برخي به سلطان رومز اوصاف حاتم به هر بر و بوم
چو اسبش به جولان و ناورد نيستکه همتاي او در کرم مرد نيست
که بالاي سيرش نپرد عقاببيابان نوردي چو کشتي برآب
که دعوي خجالت بود بي گواهبه دستور دانا چنين گفت شاه
بخواهم، گر او مکرمت کرد و دادمن از حاتم آن اسب تازي نهاد
وگر رد کند بانگ طبل تهي استبدانم که در وي شکوه مهي است
روان کرد و ده مرد همراه ويرسولي هنرمند عالم به طي
صبا کرده بار دگر جان در اوزمين مرده و ابر گريان بر او
بر آسود چون تشنه بر زنده رودبه منزلگه حاتم آمد فرود
به دامن شکر دادشان زر بمشتسماطي بيفگند و اسبي بکشت
بگفت آنچه دانست صاحب خبرشب آن جا ببودند و روز دگر
به دندان ز حسرت همي کند دستهمي گفت و حاتم پريشان چو مست
چرا پيش از اينم نگفتي پيام؟که اي بهره ور موبد نيک نام
ز بهر شما دوش کردم کبابمن آن باد رفتار دلدل شتاب
نشايد شدن در چراگاه خيلکه دانستم از هول باران و سيل
جز او بر در بارگاهم نبودبه نوعي دگر روي و راهم نبود
که مهمان بخسبد دل از فاقه ريشمروت نديدم در آيين خويش
دگر مرکب نامور گو مباشمرا نام بايد در اقليم فاش
طبيعي است اخلاق نيکو نه کسبکسان را درم داد و تشريف و اسب
هزار آفرين گفت بر طبع ويخبر شد به روم از جوانمرد طي
از اين خوب تر ماجرايي شنوز حاتم بدين نکته راضي مشو